Ana sayfa / Piyasalar / Valör Nedir? Valör Hesaplama Nasıl Yapılır? Borsada Valör Nedir?

Valör Nedir? Valör Hesaplama Nasıl Yapılır? Borsada Valör Nedir?

Günlük hayatın içerisinde sıklıkla telaffuz edilmeyen bir kavram olan valör, bilinmediği halde pek çok kişinin etkileşimi içerisinde olduğu kavramlar arasında yer alır. Banka müşterilerinin pek çoğu için, belirli süreler içerisinde paraların bankalarda kalması durumu söz konusudur. Çok sayıdaki bankacılık işlemi bu nedenle valör kavramıyla doğrudan ilişki içerisindedir. Örnek vermek gerekirse; EFT işleminin yapılmasında hafta sonuna denk geliniyorsa paranın hesaba geçme tarihi uzayarak ilk iş günü olan Pazartesi’den hesaplanır. Bu gibi valör hesaplama işlemlerde banka parayı verimli olarak kullanma avantajına sahip olur. Bireysel müşteriler tarafından yapılan bankacılık işlemlerinde tarihe bağlı olarak uzama yaşanması nedeniyle Merkez Bankası’nın gecelik faiz oranı üzerinden bankalar işlem yapar. Bankalarda kalan belirli bir süre kalan paranın banka tarafından değer kazandırılması durumu söz konusudur.

Aktif olarak yapılan bankacılık işlemlerinin tamamında tarih baz alınarak valör kavramı işleme dâhil edilmektedir. Bankacılık işlemlerinde ertelemeli olarak gerçekleştirilen para akışına dair oluşan tarih farkı genel olarak valör olarak adlandırılır. Bankaların karlılık oranını artırmasıyla beraber, bireysel banka müşterileri açısından bakıldığında herhangi bir zarar durumunu veya gecikme durumu oluşması söz konusu değildir. Bankalar, müşterilere yansıtmadan bekleme süresi boyunca paranın dolaşımda olmasını sağlayarak elde ettikleri karla beraber valör tarihi dolduğundaysa aktarım işlemini gerçekleştirirler.

Bireysel müşterileri etkilemeyen bir durum olmadığı gibi temel olarak tarih farkından kaynaklanır. Bazı banka müşterilerince valör kavramının bilinmiyor olmasıyla beraber, gecikmeli işlemlerin ardından bankaların valör tarihini not düştüğü görülebilir. Bu noktada valör hesaplama hakkında bilgi sahibi olunması, akıllardaki soru işaretlerinin ortadan tamamen kalkmasını sağlar. Bankacılık işlemlerinde EFT haricinde farklı durumlarda da kullanılır durumda olması nedeniyle önemlidir.

Valör Hesaplama İşlemi

Valör hesaplama işlemi yapılması aşamasında Merkez Bankası tarafından gecelik olarak sunulan faiz oranı dikkate alınır. Faiz oranının %8 olduğu ve bankalar arasında 1.000 TL tutarında, Cuma günü mesai saatleri dışında EFT işlemi yapıldığını ele alalım. EFT işlemi 3 günlük süre boyunca bankada bekleyecektir. Banka bu parayı 3 gün süre içerisinde Merkez Bankası’nda değerlendirme olanağına sahiptir. Gecelik faiz oranı olan %8 üzerinden hesaplama yapıldığında bankanın bu süre boyunca brüt olarak 240 TL kar edeceği görülür. Banka kar oranından vergileri düşerek bu parayı net kara çevirir. 3 günlük valör tarihini bekleyen 1.000 TL’lik işlemden 240 TL’lik kar elde eden bankalar, bu işlemin sürekliliğini koruyor olmasıyla beraber ertelemeli işlemler üzerinden yüksek düzeyde karlılık elde ederler.

Valör hesaplama yapılırken temel olarak faiz oranı ve erteleme için beklenen gün sayısı değişken değerler olarak hesaplanır. Kolay bir formülle hesaplanabilir olmasıyla beraber, her bireysel müşteri bankacılık işlemlerinde valör için ne kadar kar yakalandığını öğrenebilir. Bankalar tarafından elde edilen kar hiçbir şekilde bireysel müşterilerin işlemlerinde etkili olmadığı gibi, müşteriler valör tarihin ardından aktardıkları para tutarı ne kadarsa o kadar tutarda farklı hesaba para yatırmış olurlar. Bu noktada sadece banka valör ile karlılık sağladığı gibi bireysel kullanıcılar için herhangi bir değişiklik oluşması söz konusu değildir.

Valör Neden Vardır?

Bankalar, kasalarında sadece para tutarak kazanç elde edemezler. Sürekli olarak paranın belirli bir getirisinin olması gerekir. Valör, paranın bankaların kasasında kalmasının önüne geçen bir durum olduğundan dolayı sürekli olarak dolaşımın oluşturulabilmesi olanağını da sağlar. Bu noktada paranın aktif olarak kullanılması olarak daha geniş bir tanımın yapılabilmesi de mümkündür. Merkez Bankası tarafından güncel olarak belirlenen faiz oranlarının ön planda tutulmasıyla birlikte valör uygulamasının yapılmasıyla beraber en iyi sonuçların alınabilmesi olanağı da doğar. Temel olarak bankacılık işlemlerinin askıda kaldığı süre boyunca paranın belirli bir değer kazanmasına yönelik olarak geliştirilmiş ve geçmişten günümüze kadar bankalar tarafından aktif olarak uygulanan bir işlem olarak bilinir.

Valör, uzun yıllar boyunca bankaların en önemli getiri araçlarından birisi konumunda yer almıştır. Hem müşteri açısından hem de banka açısından herhangi bir şekilde valör işleminin yapılması dolayısıyla ortaya olumsuz bir durum çıkmaz. İlk olarak piyasanın hareketlilik kazanmasına yönelik olarak uygulanmıştır. Geçen zaman içerisinde valör sayesinde yaşanan kazançların ekonomik açıdan katma değer oluşturması nedeniyle sürekliliğini korumuş ve günümüze kadar gelmiştir. Bankacılık sistemlerinin vazgeçilmezi olarak uygulaması sürdürülen valör, bankacılık işlemleri gerçekleştiren her bireysel müşterinin hayatına en az bir kere dâhil olası muhtemel durumlardan birisidir. Hafta sonu veya bayram tatillerinde bankacılık işlemi yapan bireylerin parası valör olarak kullanıldığından dolayı, bankaların bireysel müşterilerinin bu dönemlerde para gönderim yapması durumunda valör yapılır.

valör hesaplama

Bankacılıkta Valör Nasıl İşler?

Valör, İngilizce anlamıyla value date isimlendirilir. Bankalarda paranın kalacağı süreyi belirleyen bir kavram olmasıyla beraber işleyiş süreci otomatik olarak başlatılır. Hafta sonu ve resmi tatillere denk gelen bir bankadan diğer bankaya aktarım yapılması durumunda valör başlamış olur. Bankacılık işlemlerinin gerçekleştirilmesinde bireysel müşteriler standart olarak yaptıkları transferlerde valör kavramıyla alakalı olarak herhangi bir işlem yapma durumuna sahip değillerdir. Tüm bankalar, paranın kaldığı süre boyunca değerlendirilmesinin sağlanmasına adına Merkez Bankası faizlerinden yararlanma yolunu tercih ederler. Sürecin başlatılması bu nedenle otomatiktir ve ekstra olarak herhangi bir işlem yapılması zorunluluğunu taşımaz. Bankacılıkta valörün işleme şekli bu esasa dayanır.

Valör Her Zaman Yapılır mı?

Bankalar tarafından valör her zaman yapılabilir durumda değildir. Sadece müşterilerin paralarının beklemeye gireceği zaman zarflarında gerçekleştirilir. Bekleme süresi boyunca Merkez Bankası tarafından paranın faizinin alınmasında etki sağlayan valör, banka açısından avantajlı sonuçları ortaya çıkarır. Her zaman yapılamaz olduğu gibi, sadece uygun zeminin oluşması durumunda bankalar tarafından otomatik olarak işlem yapılır. Valör süresi bitimine dek paranın kullanılmasının sağlanmasıyla beraber aynı zamanda her zaman yapılabilir durumda olmamalarından dolayı belirlenen süre içerisinde işlemler gerçekleştirilir. Valör yasal olarak gerçekleştirildiğinden dolayı, herhangi bir olumsuz etkisi bulunmaz.

Bankaların Valör Yapması Engellenebilir mi?

Bankacılık işlemlerinde sıklıkla uygulanan valör yöntemi, otomatik olarak gerçekleştirilir. İlgili banka ve Merkez Bankası arasında gerçekleştirilen işlemler bütünü olduğu gibi aynı zamanda otomatik olarak tamamlanır. Bu noktada müşterilerin hâlihazırda paraları zaten işlem süresi boyunca beklemede olacağından dolayı herhangi bir şekilde engellenebilmesi mümkün değildir. Bankaların işlem onaylamalarının ardından belirlenen bekleme süresi genel olarak ilk iş gününden itibaren olacak şekilde ilerler. Valör yapılması hafta içi işlemlerin mesai saatleri içerisinde gerçekleştirilen işlemlerde mümkün değildir. Bankacılık işlemlerinin banka tarafından belirlenen saatlerde tamamlanıyor olması, hesaplar arasında aynı günde işlemlerin tamamlanabilmesi olanağını sağlar. Bu nedenle hafta içi yapılan işlemlerde bankaların valör yapabilmesi mümkün değildir. Paranın bekletilmeden hesaplara iletildiği durumlar için valör kavramı geçerlilik kazanmaz.

Hangi Hesaplarda Valör Yapılır?

Bireysel müşterilerin sahip oldukları mevduat hesapları üzerinden para işlemlerini gerçekleştirmeleri valör yapılabilmesi olanağını beraberinde getirir. Hangi hesaplarda işlemlerin yapılacağına dair aklında soru işareti olanlar için mevduat hesaplarının kullanıldığı bu durumda rahatlıkla söylenebilir. Bireysel müşterilerin sahip oldukları hesaplar olarak tanımlanmalarıyla birlikte valör bankalar tarafından bu hesaplardaki işlemlerin askıda olması sonucunda gerçekleştirilir. Vadeli ve vadesiz mevduat hesaplarında olduğu gibi faiz ödemelerinin yapıldığı durumlarda da valör yapılmaktadır.

Banka açısından avantaj elde edilebilmesi olanağını beraberinde getiren bir işlem olduğu gibi, bireysel mevduat hesabına sahip olan müşterilerin bu işlemden herhangi bir kazanç veya kayıp durumları olmaz.

Borsada Valör Nedir?

Borsa kavramları içerisindeki en önemlilerden birisi olan valör, borsadaki karşılıklı anlaşmada sağlanan bir işlemin fiilen uygulamaya geçeceği tarihin belirtildiğinin işaretçisidir. Borsa piyasası içerisinde verilen emirler aynı gün içerisinde veya ileride bir tarihte gerçekleşebilir durumdadır. Borsada yapılan işleme sonucunda, kişilerin yerine getirmesi gereken sorumluluğun bulunduğu tarih valör olarak kabul edilir. Valör tarihi içerisinde yapılması gereken işlem; nakit takası veya hisse senedi takasıdır. Tarafların söz konusu olan takası gerçekleştirecekleri tarihin valör olarak tanımlanmasıyla beraber, belirlenmiş süreç içerisinde işlemin tamamlanması gerekir. Devlet iç borçlanma senetleri ile işlem yapıldığında valör süresi olarak en fazla 90 iş günü süresi belirlenmiş durumdadır. Diğer menkul kıymetler için de en fazla 30 iş günü olacak şekilde süre belirlenmiş durumdadır. Borçlanma araçları piyasasındaysa 1 haftalık zaman dilimine kadar ileri valörlü olacak şekilde işlem emrinin verilebilmesi olanağı bulunur. Repo pazarına bakılacak olduğunda, bitiş valörü için herhangi bir kısıtlama bulunmadığından dolayı yapılacak olan işlemlerin sona erme süresi işleme bağlı olarak değişir.

Borsada Valör Süreleri Ne Kadar?

Borsa içerisinde yapılan herhangi bir işlemin sonucu olarak tarafların söz konusu takası gerçekleştirebilmeleri adına bazı valör süreleri belirlenmiştir. Valör süresi borsada minimum 1 iş gününü kapsıyor olduğu gibi maksimum 15 iş gününü de kapsayabilmektedir. Süre açısından farklılık gösteren bazı valör sürelerinde menkul kıymet veya Pazar esasları göz önünde bulundurulur. Bu değişkenlere bağlı olacak şekilde sürenin uzayabilmesi olasılığı söz konusudur. Borsada valör süresinin belirlenmesinin ardından, taraflar arasında işlemin kesin olarak yapılması gerekir. Belirlenen valör tarih içerisinde işlem yapılmaması durumunda borsada takas gerçekleştirilemez ve iptal gerçekleştirilir. Belirli bir tarihin net olarak ifade edilmesine olanak sağlayan borsada valör, bu zaman dilimi içerisinde her gerekliliğe uyulmasını da beraberinde getirir.

Valör sürelerinin borsada işlem yaparken biliniyor olması büyük önem taşır. Her ürün kendi içerisinde farklı bir süreyi barındırabileceğinden dolayı işlemlerin yapılabilmesinde de aynı şekilde zaman farklılıkları oluşur. Valör için ne kadar zamanın kaldığının güncel olarak takip edilmesi sayesinde, belirlenmiş olan gün geldiğinde takas kolaylıkla gerçekleştirilebilmektedir. Borsada valör sahip olduğu önemle beraber işlemlerin gecikmemesini sağladığı gibi aynı zamanda çok daha kolay şekilde tamamlanabilmeleri olanağını getirir. Taraflar arasında kurulacak olan etkileşim borsada valör için belirlenen sürede nakit takası veya hisse senetleri takasının yapılabilmesine olanağını sağlar. Bunlara ek olarak farklı menkul kıymet değerleri üzerinden de işlem yapılabilmesi de mümkündür. Belirlenen valör süresinin her zaman dikkate alınması büyük öneme sahiptir.

valör hesaplama

Borsada Valör Süresi Kesin midir?

Valör kavramı, borsa için belirli bir tarihi ifade ettiğinden dolayı kesin olarak tanımlanır. Bu sürenin kısaltılabilmesi veya uzatılabilmesi mümkün değildir. Net şekilde belirlenmiş olan valör işlemlerin yapılabileceği tarih olarak ön planda yer alır. Bu sürenin sınırları dışarısına çıkan ortaya olumsuz sonuçların çıkabilmesi olanağı mevcuttur. Borsada valör süresinin ayarlaması karşılıklı olarak varılan mutabakatla belirlenmelidir. Valörün kesinleştirilmesi ve belirlenen tarihte karşılıklı olarak borsada işlemlerin yapılmasında kolaylık bulunur. Her zaman net hatların belirlenmesi bu açıdan büyük öneme sahiptir. Valör süresinin bitiminde gerekli olan işlemlerin yapılmaması tekrar valör süresi belirleme zorunluluğunu beraberinde getireceğinden dolayı işlemlerin aksayabilmesine neden olacak sonuçları beraberinde getirir.

Hangi Piyasada Takas Valör Gününde Gerçekleştirilir?

Borsada genel olarak borçlanma araçları piyasası içerisinde, takas valör günü içerisinde gerçekleştirilmektedir. Borsada gerekliliklerinin karşılanması durumunda valör takasları belirlenmiş olan gün içerisinde tamamlanarak pozitif sonuçların elde edilebilmesi olanağı sağlanır. Borçlanma araçları piyasasına dâhil olan tüm ürünler üzerine yapılacak olan takas işlemlerinin kolaylıkla tamamlanabilmesinde etkili olan valör, süre aksamalarının önüne geçme özelliğine sahiptir. Taraflar arasında işlemlerin yapılabilmesinde kolaylık sağladığı gibi aynı zamanda belirli bir zamanı ifade ettiğinden dolayı takasların tamamlanabilmelerine direkt olarak etki eder. Valör gününün işlem aşamasında belirlenmesi bu noktada önemlidir.

İleri Tarihli Valör Nedir?

Valör için değişkenlik gösteren tarihlerin oluşturulabilmesi olasıdır. İleri tarihli valör, takas için tarafların kararlaştırdığı zaman diliminin baz alınarak daha ileriki dönemi kapsayan valördür. Tarihi ilerleyen bir zaman dilimini kapsadığından dolayı işlem yapabilmede oldukça avantajlı sonuçların alınabilmesi olanağını da beraberinde getirir. İleri tarihli valör, borsada geçerliliğini koruyan bir kavram olmasıyla beraber her zaman talep edilen işlemlerin belirli bir tarih içerisinde tamamlanabilmesi olanağını beraberinde getirir. İleri tarihli valör işlemlerinin yapılması, standart borsa işlemleri yapılacak şekilde hareket edilir. Ekstra herhangi bir gereklilik bulunmadığı gibi sadece tarihin ilerleyen zaman içerisinde ne zamanı kapsayacağının bilgisinin net olarak verilmesi gerekliliği bulunmaktadır. İleri tarihli valör her açıdan avantajlı sonuçların borsada yaşanabilmesini sağlar. Karar verildiği andan itibaren belirli bir ileri tarihin oluşturulması sonucunda borsada gerçekleştirilen işlemler bütünü olduğundan dolayı, ileri tarihli valör sayesinde belirlenmiş takasların tamamı kolaylıkla belirli zaman dilimi içerisinde tamamlanır.

Borsada Valör Zorunlu mudur?

Borsada valör zorunlu olmamakla beraber, farklı bir zaman dilimi içerisinde kararlaştırılan durumun uygulanacağını belirten ifade olarak tanımlanır. Kararlaştırılan işlem tarihinin aynı gün içerisinde olmaması, daha farklı bir zaman dilimini kapsıyor olması borsada valör durumunu oluşturmaktadır. Valör tarihi olarak belirlenmiş tarihte belirleniş olan takas işlemlerinin gerçekleştirilmesiyse zorunludur. Valör temel olarak karşılıklı anlaşmanın gerekliliklerinin yerine getirileceği gün olarak belirlendiğinden dolayı taraflar arasında belirli bir sorumluluk bulunur.

Valör için Ödeme Yapılır mı?

Valör belirli bir ücret karşılığını gerektirmez. Tarih belirlemesi olarak tanımlandığından dolayı sadece kesin olarak günün belirtilmesi gerekliliği bulunur. Taraflar arasında borsada nakit veya hisse senedi takaslarının yapılabileceği günün belirtilmesi için kullanılan bir kavram olmasıyla gün geldiğinde yapılan işlemlerde herhangi bir ekstra fiyat uygulamasının yapılması gerekli değildir. Valör süresinin dolduğu tarih içerisinde işlemlerin uygulanmaması nedeniyle askıya alınabilmeleri olası söz konusudur. Borsada valör için herhangi bir ödeme yapılmayacağının bilinmesi gerekir. Takas işlemlerinin gerçekleştirilmesinin ardından valör tarihinin not olarak ilgili belgelerde görülebilmesi olasılıdır. Herhangi bir ödeme yapılmadan kolaylıkla belirlenen valör tarihi, günü geldiği durumda fiili olarak işlemin gerçekleştirileceği ifade olmasıyla beraber tarihin yanı sıra, taraflar için belirli bir sorumluluğu belirtir.

Borsada Valör İşlemlere Pozitif veya Negatif Etki Eder mi?

Valör borsada yapılan hiçbir alış veya satış işlemine negatif anlamda etki etmez. Pozitif anlamda etkisiyse, valör ile kesin bir tarihin belirlenmiş olmasıyla görülür. Taraflar arasındaki anlaşmanın valör ile ne zaman uygulamaya koyulacağının genel hatlarının çiziliyor olması, zaman açısından belirsizlik yaşanmasının önüne geçer. Maddi açıdan herhangi bir şekilde etkili olabilecek şekilde tanımlanamaz. Borsada valörün son tarihi olan dolum gününde gerçekleştirilmesi gereken fiili işlemler mevcuttur. Hem alıcı hem de satıcı için valör süresine riayet edilmesi gerekir.

- Bir önceki yazımız olan Ons Nedir? Ons Nasıl Hesaplanır? 1 Ons Altın Kaç Gramdır ? başlıklı makalemizde Altın Ons Fiyatı, Ons Hesaplama ve Ons Nasıl Hesaplanır? hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir