Ana sayfa / Bankacılık İşlemleri / Katılım Bankacılığı Nedir? Katılım Bankaları Sistemi Nasıl Çalışır?

Katılım Bankacılığı Nedir? Katılım Bankaları Sistemi Nasıl Çalışır?

Katılım Bankacılığında Faiz Yok, Ancak Oranlar Neden Yakın?


Katılım bankaları, bilindiği gibi faizsiz bankacılık yapmaktadır. Esas olarak İslam dinine uygun bir anlayışla bankacılık faaliyetlerini sürdürmektedir. Katılım bankaları faiz oranı yerine kâr payı oranlarından söz etmektedir. Sistem tamamen bir ticaret ilişkisine dayandırılmaktadır. Ancak dikkat edilirse mevduat faiz oranları veya kredi faiz oranları ile mevduat veya kredi kâr payı oranları birbirlerine yakın seyretmektedir.

Katılım bankacılığı işlemlerinde sistem, geleneksel bankacılıkta olduğu gibi bankacı ve müşteri tabanına oturmaz, daha çok taraflar arasında finansmana dayalı bir yatırım ilişkisi bulunmaktadır. Gerçekleştirilen yatırım ile elde edilecek kar ve zarar, taraflar arasında bir ortaklık ilişkisi çerçevesinde paylaşılmaktadır. Bu yüzden de katılım bankalarında bankacılık işlemleri bir varlığa dayandırılır.

Katılım bankacılığında bankalar birer yatırımcı gibi hareket eder ve yatırım konusu İslam dininin yasakladığı bir ticaret olamaz.

Ülkemizde Faaliyet Gösteren Katılım Bankaları

Şimdi gelelim asıl konumuza. Ülkemizde ve bir kısım İslam ülkelerinde katılım bankacılığı ile geleneksel bankacılık aynı finansal yapı içindedir. Ülkemizde aktif büyüklüğü en yüksek olan beş katılım bankası şunlardır: Kuveyt Türk, Türkiye Finans, Albaraka, Ziraat Katılım ve Vakıf Katılım.

Geleneksel bankacılıkta olsun katılım bankacılığında olsun bankaların ana fon kaynağı mevduattır. Ancak mevduat geleneksel bankalar tarafından müşteriden satın alınırken, katılım bankaları tarafından işletilmek üzere ödünç olarak alınmaktadır. Ama ne olursa olsun aynı finansal yapı içinde bulunduklarından, faiz oranı ile kâr payı oranının birbirinden uzaklaşması düşünülemez. Bu durum sadece ülkemiz için değil, ikili bankacılık sistemini uygulayan bütün ülkeler için de geçerlidir. Bunun nedeni uzmanlar tarafından nedensellik ilişkisine bağlanmaktadır. Çünkü hâkim durumda olan faiz oranları, azınlık durumunda olan kâr payı oranlarını etkilemektedir. Yani örneğin mevduat faiz oranları, kâr payı oranlarının belirlenmesinde etkili olmaktadır.

Burada dikkat çeken nokta faiz oranlarının kâr payı oranlarını etkilemesidir. Çünkü katılım bankaları payı, bankacılık sistemi içinde düşük kaldığından, kâr payı oranlarının faiz oranlarını etkilemesi beklenemez. Ayrıca geleneksel bankacılık sistemi, finansal yapı için belirleyici konumdadır. Katılım bankaları, sistemin genel kuralları içinde hareket etmek zorundadır. Keza ülkede uygulanan para ve maliye politikaları hem faiz oranlarını hem de kâr payı oranlarını etkilemektedir.

Bunun yanında hem faiz oranları hem de kâr payı oranları, ekonomide yaşanan enflasyondan etkilenmektedir. Bütün sistemlerde enflasyon ile faiz oranları arasında, dolayısıyla kâr payı oranları arasında, doğru orantılı bir ilişki bulunmaktadır.

Sonuç olarak katılım bankaları faiz kavramından uzak bankacılık yapmaktadır ama geleneksel bankalar ile birlikte hareket etmek zorundadır. Bu yüzden de katılım bankaları ve geleneksel bankaların oranları birbirine yakındır.

- Bir önceki yazımız olan Kredi Kartı Alma Şartları ve Gerekli Belgeler Neler? başlıklı makalemizde Kimler kredi kartı alabilir, Kredi Kartı Alma Şartları ve Kredi Kartı Almak İçin Gerekli Belgeler hakkında bilgiler verilmektedir.


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir