Ana sayfa / Yatırım / Borsa Türleri

Borsa Türleri

Genel olarak borsa dendiği zaman, alıcı ve satıcıların menkul kıymet, mal veya buna benzer kıymetlerin alım satımını yapmak amacı ile bir araya geldikleri, belli yerlerde kurulan ve belli işleyiş kuralları olan merkezi piyasalar anlaşılır. Borsaların sınıflandırması genelde faaliyet alanlarına göre yapılmaktadır. Menkul kıymetler borsası, döviz borsası, altın borsası, ticaret borsası, vadeli işlemler borsası ve opsiyon borsası gibi borsa türleri bulunmaktadır.

Menkul Kıymet Borsası

1983 yılında kurulmuş ve bir kararname ile kuruluş ve çalışmasına yönelik esaslar belirlenmiştir. Menkul kıymet borsaları, Sermaye Piyasası Kurulu’nun önerisi ve Maliye Bakanlığı’nın izni ile kurulur. İşleyişi Sermaye Piyasası Kurulu’nun gözetim ve denetimine tabidir. Menkul kıymetler borsasında, işlem görmesi kabul edilen menkul kıymetlerin alım satımı işlemleri yasal düzenlemeler çerçevesinde ve belli bir düzen içinde yapılır. Bu borsada Sermaye Piyasası Kurulu’ndan izin almış yatırım ve kalkınma bankaları, Bankacılık Kanunu’na göre ülkemizde faaliyette bulunan bankalar ve aracı kurumlar işlem yapabilir. Ayrıca belli kriterlere uyan borsa komisyoncuları da Sermaye Piyasası Kurulu onayı ile işlem yapabilirler.

Vadeli İşlem (Futures) Borsaları

Belli miktarda emtia, döviz, altın veya menkul kıymetin, belli bir fiyattan, ileri bir tarihte teslim edilmek üzere alım satım sözleşmelerinin yapıldığı ve bu sözleşmelerin el değiştirdiği borsalardır. Bu borsalar riskten korunma veya riski dengeleme anlayışına dayanır. Vadeli işlem borsalarının işleyiş esasları Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenmiştir. Uygulamada üç tür vadeli işlem yapılmaktadır: mal ve kıymetli madenler üzerine, finansal varlıklar üzerine ve hisse senedi endeksi üzerine.

Seçmeli İşlem (Opsiyon) Borsaları

Opsiyon sözleşmeleri, sahibine belli bir kıymeti, belli bir süre içinde veya belli bir tarihte, karar verilmiş bir fiyattan satma veya satın alma hakkı veren sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerin konusu bir menkul kıymet, altın veya döviz olabilir. Sözleşme gereği ileri tarihte koşullar uygunsa, alma veya satma opsiyon hakkı kullanılır. Opsiyon hakkı kullanılmazsa yatırımcının kaybı sadece opsiyon bedelidir.

Altın ve Kıymetli Madenler Borsası

1986 yılı başında kurulmuştur. İşleyişi menkul kıymet borsaları ile benzerlik gösterir. Bu borsada Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından tanımlanan kıymetlerin, belli koşullar altında alım satım işlemleri yapılır. Bu borsada ülkemizde faaliyet gösteren bankalar ile kıymetli madenler aracı kurumları işlem yapabilir.

- Bir önceki yazımız olan Borsaya En Az Ne Kadar Para Yatırılır? başlıklı makalemizde Başlangıç teminatı, borsada işlem ve Borsaya En Az Ne Kadar Para Yatırılır hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir